19 فروردين

یادداشت؛ به مناسبت بیست و ششمین سالروز شهادت سید شهیدان اهل قلم؛ فضای فرهنگی بعد از دفاع مقدس و نقش شهید آوینی

در آن فضا که بعضی ترجیح می ­دادند از مسائل چرب و شیرین دنیا سخن بگویند، شاید تنها شهید آوینی جرئت داشت که حرف­های حضرت امام خمینی رحمه‌الله علیه و مقام معظم رهبری را بیان کند. وی نظرات خود را در مجلۀ سوره به صورت مقاله منتشر می­ کرد.

پس از دوران دفاع مقدس، همه به فکر انجام کارهایی افتادند که در طول جنگ مجال انجام آن نبود و دیگر هیچ‌کس صحبت از تهاجم، مقابله با تهاجم و مسائلی از این دست نمی­ کرد؛ حتی بعضی معتقد بودند دیگر ضرورتی برای پخش مستندهای دفاع مقدس از تلویزیون وجود ندارد. در این میان شهید آوینی اولین کسی بود که واژۀ تهاجم فرهنگی را استفاده کرد و از تهاجم فرهنگی ما به غرب صحبت کرد. در آن دوران، جامعۀ ما در حالی که مدیون یک نسل رزمنده بود، دچار یک استحالۀ فرهنگی شد و هشت سال دفاع مقدس را که از نقاط قوتش بود، علناً انکار می­ کرد. آن‌ها معتقد بودند که نباید هشت سال از عمر خود را صرف جنگ می­ کردیم و پس از فتح خرمشهر هر قدر جنگیدیم بی­ فایده بود. این‌ها حرف­هایی بود که به صراحت اعلام می­ کردند.

 پنج ماه بعد از پذیرش قطعنامه، در یک روزنامه ه­ای به مناسبت 22 بهمن با تعدادی از مسئولان، مصاحبه کرده بودند که نظر شما در مورد هشت سال دفاع مقدس و ادامۀ جنگ بعد از فتح خرمشهر چیست؟ بعضی از مسئولانِ وقت، نظرشان این بود که شش سال جنگیدنمان اشتباه بود و نباید آن را ادامه می­ دادیم و حتی یکی از مسئولان فرهنگی نظام، نام آن دوران را برادرکشی گذاشت که البته آن مسئول هم‌اکنون به غرب پناهنده شده است.

حضرت امام رحمه‌الله در مورد هشت سال دفاع مقدس فرمودند: «همه ­اش مبارک و مقدس است و ما از یک ساعت آن پشیمان نیستیم» و مقام معظم رهبری نیز بارها تأکید کردند که ما مدیون جنگ هستیم و بسیاری از داشته­ هایمان را از جنگ گرفتیم. برکت و فرهنگ جنگ چیزی است که می­تواند تا چند سال ما را بیمه کند.

در آن فضا که بعضی ترجیح می ­دادند از مسائل چرب و شیرین دنیا سخن بگویند، شاید تنها شهید آوینی جرئت داشت که این حرف­های حضرت امام خمینی رحمه‌الله و مقام معظم رهبری را بیان کند. وی نظرات خود را در مجلۀ سوره به صورت مقاله منتشر می­ کرد که بعدها به صورت مجموعۀ آثار ایشان به چاپ رسید. مجلۀ سوره که تنها ماهنامۀ فرهنگی آن زمان بود، به عنوان یک خاکریز فرهنگی، پاسخی بود بر ده­ها نشریه­ ای که مانند قارچ بعد از جنگ سر برآورده بودند و ارزش­های پیشین را به چالش می­ کشیدند.

این شهید بزرگوار به قدری درگیر مسئلۀ بوسنی بود که گویی دفاع مقدس تمام نشده است. او اعتقاد داشت یک امت اسلام داریم و این امت در هر نقطه از زمین که مورد هجمه واقع شود و بجنگد، جنگ او جنگ ما نیز هست. در آن زمان تیمی از شاگردان ایشان به بوسنی رفته و شروع به ساخت سریال خنجر و شقایق کردند. در واقع شهید آوینی در آن سریال، ادامۀ مستند روایت فتح را ساخت و اعتقاد خود را که جنگ تمام نشده است، در آن سریال بیان کرد.

نظردهی