13 اسفند

نشست ارائه و نقد با عنوان «شاخصه ها و مؤلفه های امنیت عمومی در نظام حقوقی اسلام از دیدگاه شهید صدر(ره)» برگزار گردید

امنیت حق ثابت برای همه افراد است/ دین بهترین راه برای ایجاد امنیت عمومی

نعیمی، دانشجوی دانشگاه امام صادق(ع) گفت: امنیت در نظام اجتماعی اسلام به عنوان یک حق بشری و ثابت شناسایی شده است بر این اساس، جایگاه ضوابط حقوقی تضمین‌کننده امنیت عمومی واضح‌تر می‌شود می‌شود و می‌توان آن را هم‌زمان در چندین محور مورد بررسی قرار داد.

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات بسیج دانشگاه امام صادق علیه السلام، نشست علمی «شاخصه ها و مؤلفه های امنیت عمومی در نظام حقوقی اسلام با بهره گیری از اندیشه و آثار شهید صدر» با ارائه امیر نعیمی، دانشجوی حقوق دانشگاه امام صادق(ع) و نقد دکتر حمید هوشنگی از اساتید این دانشگاه برگزار شد.

در این نشست نعیمی با بیان این که در سیر تحول امنیت دو گفتمان سلبی و ایجابی مورد بررسی قرار می گیرد، بیان داشت: در گفتمان سلبی دیدگاه سنتی و فراسنتی و در گفتمان ایجابی دیدگاه مدرن و فرامدرن مورد کنکاش قرار می گیرد.

وی در ادامه مؤلفه ها و شاخصه های امنیت عمومی را با اشاره به آثار شهید صدر تشریح کرد و گفت: ایشان هفت مؤلفه کلی را در این زمینه بیان می کند که شامل: «موضوع»، «عینی و ذهنی»، «حق انسانی»، «ابعاد»، «اهداف»، «کنشگران» و «گستره» می شود.

دانشجوی حقوق دانشگاه امام صادق(ع) درباره مؤلفه «موضوع» امنیت عمومی اذعان داشت: آن چه در موضوع امنیت عمومی حائز اهمیت است توجه به گسترش جوامع و پیچیده شدن روابط انسانی و وجود ارتباط نظام‌مند میان اجزاء نظام اجتماعی است که ضرورت تأسیس نظام اجتماعی را برای در هدایت زندگی انسان‌ها به همراه دارد و همین امر موجب توسعه نظری ابعاد امنیت عمومی و تهدیدات آن و در نظر گرفتن نظام اجتماعی به صورت کلان می شود.

وی مؤلفه «عینی و ذهنی بودن» را این گونه توضیح داد: همچنین در امنیت عمومی باید افزون بر بُعد عینی به بُعد ذهنی نیز توجه داشت چون ماهیت تهدید به دو صورت بیرونی و درونی خود را نشان می دهد و از همین رو توجه توأمان به ابعاد ذهنی و عینی سبب تأمین امنیت عمومی می شود.

نعیمی درباره مؤلفه سوم امنیت «حق انسانی» نیز تأکید کرد: امنیت یکی از نیازهای اساسی انسان است که به عنوان یکی از جنبه های ثابت زندگی به شمار می آید. البته برای رسیدن به این موضوع باید قواعدی به منظور حفاظت از امنیت در شرایط گوناگون وجود داشته باشد.

دانشجوی حقوق دانشگاه امام صادق(ع)، مؤلفه چهارم امنیت عمومی «ابعاد» را با توجه به آثار شهید صدر(ره) به سه بخش اقتصادی، فرهنگی و سیاسی تقسیم کرد و بیان داشت: در امنیت اقتصادی باید ارتباط این امنیت با امنیت عمومی مشخص شود، همچنین معیارها آن تحلیل و خطرات و تهدیدات آن بیان شود. در تحلیل معیارهای امنیت اقتصادی عدالت و توازن اجتماعی و در خطرات و تهدیدات امنیت اقتصادی بُعد داخلی و خارجی مطرح می شود.

وی ادامه داد: در امنیت سیاسی، ضرورت تأسیس حکومت و سازمان سیاسی برای اداره جامعه، شناخت حکومت به عنوان پدیده‌ای اصیل در زندگی اجتماعی، نقش دین در حداکثر سازی منافع و مصالح عمومی و همچنین خطرات و تهدیدات مورد مطالعه قرار می گیرد.

نعیمی یادآور شد: در امنیت فرهنگی نیز سه اصل اهمیت، روش و تهدیدات این نوع امنیت مورد بررسی قرار می گیرد. در اهمیت امنیت باید به ارتباط امنیت فرهنگی با سایر ابعاد امنیت عمومی و زمینه های شکل گیری فرهنگ توجه شود. روش آن نیز باید تربیت متعالی انسان و رشد امیال معنوی و همچنین ترویج باورها و ارزش های عمومی و درونی آن باشد. در موضوع تهدیدات نیز باید تهدیدات عینی و ذهنی مطرح شود.

این دانشجو، «تقویت کارآمدی عینی و عملی نظام حقوقی اسلام»، «تثبیت جایگاه عموم مردم و تقویت ملزومات نقش‌آفرینی»، «مقابله با تهدیدهای عینی و ذهنی» و «فراهم نمودن ثبات نسبی و حداکثر سازی منافع و مصالح عمومی» را به عنوان زیر مجموعه های مؤلفه پنجم امنیت عمومی یعنی «اهداف» برشمرد.

وی براساس مؤلفه ششم امنیت عمومی، کنگشران را شامل حاکم اسلامی و ولی فقیه، حکومت و دولت اسلامی و عموم مردم دانست و گفت: در مؤلفه هفتم یعنی «گستره» امنیت عمومی نیز مباحثی مانند معنا و مفهوم آزادی های افرادی، انواع محدودیت های آزادی و رابطه امنیت عمومی با آزادی ها افراد طرح می شود.

نعیمی، جمع بندی هر کدام از مؤلفه های یاد شده را این گونه ارائه کرد: نخست، موضوع امنیت: به جهت ارتباط پیچیده و گسترده ابعاد امنیت عمومی با یکدیگر و صلاحیت‌های حکومت اسلامی آن را محدود به ابعاد امنیت سیاسی نمی‌دانند و موضوع آن را نظام اجتماعی به صورت کلان در نظر گرفته می شود. دوم، حق انسانی: امنیت در نظام اجتماعی اسلام به عنوان یک حق بشری و ثابت شناسایی شده است بر این اساس، جایگاه ضوابط حقوقی تضمین‌کننده امنیت عمومی واضح‌تر می‌شود.

وی ادامه داد: سوم، ابعاد عینی و ذهنی: توجه توأمان به بُعد عینی و ذهنی امنیت که در نتیجه آن عواملی که در ایجاد امنیت اثرگذار هستند باید در گستره متوازنی از عوامل عینی و عوامل ذهنی تحلیل گردد. چهارم، ابعاد امنیت: با توجه به برآیندی بودن مفهوم امنیت و ارتباط اجزاء مختلف نظام اجتماعی با یکدیگر تأمین آن در گروه شناسایی تهدیدات آن در ابعاد مختلف است.

دانشجوی دانشگاه امام صادق(ع) افزود: پنجم، اهداف: در بحث اهداف امنیت عمومی پنج هدف به عنوان مهم‌ترین اهداف بیان شد که اختصار عبارت‌اند از: تقویت کارآمدی عینی، تثبیت جایگاه عمومی مردم و تقویت ملزومات نقش‌آفرینی آنان، مقابله با تهدیدات عینی و ذهنی، فراهم نمودن ثبات و حداکثر سازی منافع و مصالح عمومی

وی اضافه کرد: ششم، کنشگران: در زمینه تأمین امنیت حاکم اسلامی و ولی فقیه از آن جا که هدایت و راهبری جامعه را بر عهده دارد و حکومت و دولت اسلامی نیز از آن منظر که وظیفه اساسی تأمین امنیت را در ابعاد مختلف نظام اجتماعی بر عهده دارد و عموم مردم از آن جهت که در قبال این حکومت مسئولیت دارند ، وظیفه تأمین امنیت را بر عهده دارند و هفتم، تعامل امنیت با آزادی افراد: به جهت روابط درهم‌تنیده و گسترده امنیت عمومی با نظام اجتماعی باید محدوده آن با حقوق و آزادی‌های افراد مشخص شود.

در ادامه این نشست دکتر هوشنگی به عنوان استاد ناقد ضمن قدردانی از پژوهش صورت گرفت، تصریح کرد: نکته نخست، میان مطلب نخست با سایر مطالب ارتباط وجود ندارد بلکه انشقاقی در آن ملاحظه می شود. کار خوبی صورت گرفته ولی ارتباط مباحث مشخص نشده است. همچنین باید چارچوب بحث مشخص شود.

وی ادامه داد: نکته دوم، شما تعاریف مختلفی از امنیت را ارائه دادید ولی تعریف خودتان را مطرح نکردید. نکته سوم، در بحث امنیت عمومی موضوع دولت را به درستی مطرح کردید ولی بهتر است حوزه خصوصی و عمومی جامعه را مشخص کنید تا بدانیم دولت در کدام بخش باید ورود داشته باشد.

این استاد دانشگاه با بیان این که باید به جای طولانی کردن متن، بیشتر مطالب شهید صدر را مطرح کنید، گفت: باید صغری، کبری و نتیجه مختصر ولی کامل مطرح شود. پیش فرض ها باید نوشته شود تا ارتباط میان مطالب مشخص شود.

وی افزود: موضوع بعدی این است که احساس امنیت در جاهایی از خود امنیت مهم تر است. کشور ما کشور امنی است ولی آیا این میزان امنیت در میان مردم درک می شود؟ تنها به بیان مؤلفه های امنیت اکتفا نکنیم بلکه مؤلفه هایی که احساس امنیت را بالا می برد را نیز بیان کنیم.

دکتر هوشنگی تأکید کرد: گفتید که دین تنها راه تأمین امنیت عمومی است، این سخن شما درست است ولی نیازمند استدلال است. باید مکانیسم آن را مورد بررسی قرار دهید. امنیت یک مقوله ارزشی است که باید در این موضوع کنکاش بیشتری داشت. همچنین بهتر است دلالت های حقوقی نیز در کار دیده شود.

وی در پایان به عنوان پیشنهاد یادآور شد: بهتر است به جای امنیت عینی و ذهنی، امنیت مادی و غیر مادی گفته شود.

انتهای پیام/

تماشاخانه تصویر

نظردهی