27 بهمن
طی یک نشست علمی در همایش «انقلاب اسلامی ایران؛ چیستی، مسائل و بایسته‌ها»؛

مسائل انقلاب در فرجام دهه چهارم آن بررسی شد

در بخش دوم از همایش «انقلاب اسلامی ایران؛ چیستی، مسائل و بایسته‌ها»، نشستی علمی با موضوع «اصلی ترین مسائل انقلاب اسلامی ایران در فرجام دهه چهارم»، باحضور عبدالکریمی، امینی و امامی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات بسیج دانشگاه امام صادق علیه السلام، بیژن عبدالکریمی از استاتید فلسفه دانشگاه در ابتدای این نشست از دعوت خود برای حضور در جمع بسیجیان علی رقم اختلاف فکری موجود، ابراز خرسندی کرد.

وی گفت: خود این موضوع اتفاق مبارکی است که آزادی بیان تا حدی در کشور رشد کرده است که افرادی مانند من در دهه چهارم انقلاب این فرصت را می‌یابند تا با حضور در سازمان بسیج دانشجویی کشور به گفت و گوی انتقادی درباره انقلاب اسلامی بپردازند و این حقیقتا موضوع با ارزشی است.

وی گفت: مهم‌ترین آسیب شناسی انقلاب اسلامی این است که هنوز به واسطه وجود جریان قدرتمند روحانیت و جریان سنت گرا، زیست جهان مدرن هنوز به درستی در کشور درک نشده است.

عبدالکریمی تصریح کرد: این موضوع باعث شده است که به درستی درک نشود که مدرنیته و زیست جهان مدرن یک رویداد عظیم تاریخی است و با این حادثه در واقع عالمیت عالم تغییر کرده است.

این استاد فلسفه افزود: عدم درک این امر و عدم به رسمیت شناختن مولفه‌های بنیادین این زیست جهان، در واقع یکی از آسیب‌های جدی انقلاب اسلامی است.

عبدالکریمی با بیان اینکه یکی از آسیب‌هایی که جامعه ما هم اکنون از آن رنج می‌برد «فقه محوری» است، گفت: روحانیت ما در پاسخ به مسائل جامعه بیشتر بر فقه الاصغر تکیه می‌کنند، در حالی که هم اکنون در این جهان فقه الاکبر باالذات با فقه الاصغر تفاوت‌های فراوانی دارد و این موضوع آنچنان که باید مورد توجه قرار نگرفته است.

این استاد فلسفه گفت: یکی دیگر از آسیب‌ها این است که در جامعه حاضر بیش از آن‌که بر ارزش‌های دینی تاکید شود، بر احکام دین تاکید می‌شود و همین موضوع باعث بروز بحران‌هایی در جامعه ما شده است.

عبدالکریمی گفت: برای رفع این آسیب‌ها چشم امیدی به کسی نیست جز آن دسته از بسیجیانی که با اخلاص در راستای پیشرفت این مملکت تلاش می‌کنند و با یک حقوق اندک کارمندی، پروژه‌های بزرگی را برای رضای خدا و خدمت به خلق انجام می‌دهند، در حالی که اگر همین پروژه‌ها به دست افراد دیگر سپرده می‌شد حقوق‌های بسیار بسیار بالاتر را طلب می‌کردند.

در ادامه این نشست پرویز امینی عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد با اشاره به گذشت ۴۰ سال از عمر انقلاب اسلامی و لزوم بازخوانی تجربیات انقلاب، گفت: اکنون باید به این سوال پاسخ دهیم که بعد از گذشت ۴۰ سال برای ادامه مسیر انقلاب باید همین مسیر، روندها، سازوکار‌ها و مناسبات را در پیش بگیریم یا نیازمند یک تغییر اساسی هستیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد گفت: ما برای پاسخ به پرسش مطرح شده به یک سازوکار مفهومی نیاز داریم تا بتوانیم تجربه چهل ساله انقلاب اسلامی را بازخوانی کنیم با این وجود باید یک سازمان نظری و تئوریک فراهم کنیم و در این راستا شاخصه‌هایی را نیز داشته باشیم.

امینی با بیان اینکه من ساز و کار مفهومی مورد نظر برای بازخوانی تجربه چهل ساله انقلاب را حول و حوش ۵ ارزش عمومی همچون امنیت، استقلال، آزادی، عدالت و کارایی و پیشرفت اقتصادی طرح می‌کنم و شاخص من نیز برای ارزیابی این ارزش‌ها ذهنیت اجتماعی و داوری اجتماعی است افزود: اگر بخواهیم این پنج ارزش را در سه دسته، تقسیم بندی کنیم، عدالت و امنیت به عنوان ارزش‌هایی که محتاج تقویت و استمرار هستند در دسته اول قرار می‌گیرند. در واقع این ارزش‌ها ارزش‌هایی هستند که در فضای ذهنی اجتماعی از نظر رضایت‌مندی از حد نصاب بالاتر از متوسط قرار دارند و سازمان ذهنی جامعه تا حد زیادی در مورد آن‌ها قضاوت و داوری مثبتی دارد.

امینی گفت: دسته دوم ارزش‌ها، ارزش‌هایی هستند که محتاج ترمیم‌های اساسی هستند که آزادی و عدالت در این دسته بندی قرار می‌گیرند. در واقع میزان رضایت‌مندی از این ارزش‌ها در جمع بندی‌های اجتماعی کمتر از متوسط حد نصاب است.

وی با بیان اینکه کارایی و پیشرفت اقتصادی به عنوان ارزش‌هایی که محتاج یک دگرگونی و انقلاب اساسی هستند در دسته سوم تقسیم بندی ارزش‌ها قرار می‌گیرند، افزود: دامنه رضایت اجتماعی و دامنه ذهنی مثبت در باره این ارزش‌ها در جامعه ما و در دهه چهارم انقلاب پایین است.

عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد با تاکید بر اینکه جمع‌بندی من این است که اگر همین روند‌ها، ساز و کار‌ها و مناسبات که الان برقرار است ادامه پیدا کنند جمهوری اسلامی مسیر رو به جلویی نخواهد داشت البته اگر مسیر رو به افول و حضوری پیدا نکند، افزود: با این وجود ما به یک دگرگونی و تحول اساسی نیاز داریم و برای این دگرگونی و تحول نیز نیازمند یک بازتعریف اساسی هستیم.

امینی با بیان اینکه امنیت، استقلال، عدالت، آزادی و کارایی و پیشرفت اقتصادی با خلاء نظری و تئوریک مواجه هستند افزود، حتی در جایی مانند استقلال و امنیت که رضایت نسبی وجود دارد این رضایت را در اتکا به تجربه و اقدام عملی به دست آورده‌ایم و در این بخش نیز خلاء‌های نظری و تئوریک داریم.

امینی با اشاره به اینکه در حوزه عدالت و آزادی خلاء نظری و تئوریک در کشورمان بغرنج‌تر است، افزود: در لیبرال‌ترین گرایش‌های فکری در خصوص عدالت توزیعی و عدالت اجتماعی پاسخ‌های متنوعی داده شده، اما در جمهوری اسلامی که یک حکومت مدعی عدالت است ما هنوز یک صورت‌بندی تئوریک و نظری منسجم به عنوان راهنمای عمل نداریم؛ بنابراین کسانی که در موقعیت اداره کشور و موقعیت‌های سیاسی قرار می‌گیرند به صورت ارتکازی و تشخیص‌های فردی متناسب با اولویت‌های عمدتاً سیاسی دست به توزیع مواهب می‌دانند.

وی افزود: بدون اینکه یک سازمان تئوری و نظری داشته باشیم نمی‌توانیم صورت بندی‌های اجتماعی را به نفع عدالت سازماندهی کنیم. مثلا الان نباید یارانه به خانواده‌های متوسط به بالا تعلق بگیرد، اما اولویت سیاسی و ترس از ریزش باعث شده است که یارانه‌ها به صورت غیر هدفمند توضیح شوند.

وی بیان کرد: در بحث آزادی هم ما یک خلأ تئوریک داریم و این در حالی است که لیبرال‌ها یک صورت بندی از آزادی دارند و همه مناسبت‌های آن‌ها حول و حوش خواست‌ها و اراده انسان سازمان پیدا می‌کنند بنابراین به یک دولت حداقلی، کثرت گرایی فرهنگی، بازار آزاد در اقتصاد و دموکراسی در سیاست رسیده اند با این وجود اگر ما در آزادی لیبرال هستیم باید آن را تعیین کنیم و اگر لیبرال نیستیم باید بگوییم که چه هستیم. در هر حال گزاره‌های کلی و ارزش گذاری برای آزادی به تنهایی کافی نیست و ما نیازمند به یک صورت بندی در زمینه آزادی هستیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد با بیان اینکه ما در بین ارزش‌های عدالت، استقلال، آزادی، امنیت و کارایی و پیشرفت اقتصادی مشکل نهاد سازی داریم افزود: امروز سطح مواجهه حکومت با مردم و جامعه برای فراتر رفتن از وضع موجود کفایت نمی‌کند بنابراین در این زمینه نیز نیازمند بازتعریف مواجهه حکومت با جامعه و مردم هستیم.

امینی با اشاره به اینکه شکاف موجود نتیجه مواجهه حکومت با افکار عمومی مردم و جامعه است افزود: همواره یک شکاف بین واقعیت و ادراک از واقعیت به وجود آمده است به گونه‌ای که در موقعیت‌هایی هم که حکومت کارکرد مثبتی داشته این کار کرد مثبت نتوانسته است در ذهنیت اجتماعی به انگاره‌های مثبت تبدیل شود.

وی با بیان اینکه کیفیت کارگزاران و کسانی که عهده‌دار امور کشور می‌شوند موضوع دیگری است که در بحث بازخوانی ارزش‌ها مهم است، افزود: یکی از بحث‌ها این است که ما به تدریج با یک شکاف نسلی در اداره و مدیریت کشور رو به رو شده ایم به گونه‌ای که امروز یک نوع پیر سالاری در مدیریت کشور حاکم شده است و نسل جدید در این چرخه حاضر نیست.

وی با بیان اینکه ما سازوکار‌های مناسبی برای پویایی و چرخش قدرت در بین نخبگان نداریم و بخش زیادی از نیرو‌های جوانی که در اختیار ما هستند به حد کافی کارآزموده نیستند، چون تجربه مدیریتی ندارند افزود: یک بخش مهمی از استراتژی ما برای تغییر وضع موجود مسئله بازتعریف است با این وجود ما می‌توانیم این بازتعریف را به یک گفتگوی ملی در بین تمام نخبگان کشور تبدیل کنیم و یا اینکه آن را در پایان نامه‌های مقاطع ارشد و دکتری بررسی کنیم.

وی بر ضرورت بازسازی اجتماعی تاکید کرد و افزود: به میزانی که بازتعریف‌ها صورت می‌گیرد این بازتعریف‌ها باید به بازسازی‌های اجتماعی تبدیل شوند و ذهنیت اجتماعی تغییرات را احساس کنند.

امینی افزود: جمع‌بندی من این است که با ادامه روند‌ها، ساز و کار‌ها و فضای تئوری موجود جمهوری اسلامی بیش از این توفیقی نخواهد داشت.

سید مجید امامی نیز در ادامه با بیان اینکه نباید به سادگی با مساله یک نظام سیاسی و اجتماعی مواجه شد و مسائل را بصورت سطحی دید، گفت: تنها چیزی که می‌تواند موانع اصلی پیش روی انقلاب اسلامی را برطرف کند ایجاد یک حوزه عمومی است.

وی افزود: در واقع اگر یک حوزه عمومی هدفمندی که نسبت به منافع ملی گفت و گو می کند، از فهم لازم برخوردار است و به یک توده اختشاش‌گر برای جامعه تبدیل نمی‌شود وجود داشته باشد، این حوزه می تواند مشکلات جامعه را برطرف کند و آسیب‌های پیش روی آن را رفع نماید.

امامی گفت: عاملیت و فاعلیت ایجاد این انقلاب همان‌گونه که حضرت امام و مقام معظم رهبری نیز بارها تاکید کردند، با مردم بوده است و بنابراین امروز هم همین مردم هستند که می‌توانند در قالب ایجاد یک «حوزه عمومی هدفمند معقول» مشکلات موجود را برطرف کنند.

انتهای پیام/

تماشاخانه تصویر

نظردهی