22 شهریور
در موسسه آموزش عالی امام خمینی (ره) قم؛

دوره علوم انسانی اسلامی «مفتاح» برگزار شد

نخستین دوره علمی پژوهشی علوم انسانی اسلامی «مفتاح» با حضور اساتید برجسته در رشته‌های مختلف علوم انسانی و همچنین دانشجویان و طلاب منتخبی از سراسر کشور، به همت دبیرخانه دوره‌های آموزشی پژوهشی علوم انسانی اسلامی در موسسه امام خمینی (ره) شهر قم برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات بسیج دانشگاه امام صادق علیه السلام، در این دوره که از سوم تا هشتم شهریورماه 96 برگزار شد، بالغ بر ۳۰۰ نفر از دانشجویان و طلاب سراسر کشور حضور داشتند که از میان هزار نفر ثبت‌نام کننده انتخاب شده بودند.

مهمترین محورهای این دوره، در دو بخش عمومی و تخصصی برنامه ریزی شد که در بخش عمومی به مباحثی چون «بنیادهای هستی شناختی، معرفت شناختی و ارزش شناختی علوم انسانی اسلامی» و همچنین «اجتهاد، نظام سازی فقهی و علوم انسانی» پرداخته شد و در بخش تخصصی نیز مباحث در هفت حوزه رشته تخصصی شامل اقتصاد، حقوق، سیاست، جامعه و فرهنگ، مدیریت، علوم تربیتی و روانشناسی و تاریخ و علوم تمدن اسلامی ارائه گردید.

اساتید برجسته ای همچون حضرت آیت الله اراکی، حضرت آیت الله کعبی، حجت الاسلام واعظی، حجت الاسلام میرمعزی، حجت الاسلام پارسانیا، حجت الاسلام ملک زاده، حجت الاسلام مصباحی مقدم، دکتر زرشناس، دکتر رجبی دوانی و دکتر رضاییان، اساتید حاضر در این دوره را تشکیل می دادند.

مؤسسه پژوهشی امام خمینی رحمه الله علیه، جامعه المصطفی العالمیه، دانشگاه باقرالعلوم، دانشگاه امام صادق علیه السلام، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و همچنین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه از جمله حامیان برگزاری دوره علمی پژوهشی علوم انسانی اسلامی «مفتاح» بودند.

* یکی از بنیادیترین پیشزمینههای مباحث مربوط به علوم انسانی اسلامی است

آیتالله محسن اراکی، عضو هیأت رئیسه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ضمن حضور در این دوره، در سخنانی به تشریح موضوع جهان  بینی فقه نظام پرداختند.

ایشان تصریح کردند: اینکه ما بتوانیم قوانین عام حاکم بر جهان را بشناسیم، از یک سو یکی از بنیادیترین پیشزمینههای مباحث مربوط به علوم انسانی اسلامی است و از سوی دیگر یکی از پیشزمینههای مربوط به فقه نظام است.

آیت الله اراکی افزودند: در این راستا سه جهانبینی وجود دارد؛ اول نگاهی است که معتقد است جهان، تهی از یک مدیریت دانا و حکیم و هدفدار است. نگاه دوم معتقد است که جهان یک آفرینندهای دارد که جهان را آفریده است و قوانینی برای آن مقرر فرموده است و دیگر کاری ندارد. اما نگاه سوم که نگاه قرآن است معتقد است که خداوند به عنوان مدیر این جهان و به اصطلاح قرآن، پادشاه جهان است. این نگاه، جهان را به مثابه مملکتی میداند که همهی امورات آن در دست سلطان آن یعنی خداوند است (سبحان من لا یعتدی علی اهل مملکته).

عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت در ادامه گفتند: این نگاه به خداوند در اقتصاد و سیاست نیز موجود است. در مباحث اقتصادی، دولت را مالک منابع طبیعی مانند چشمهها، کوهها، دشتها و ... میدانند. هیچ حکومتی بدون اینکه برای این ثروتهای طبیعی مالکی قائل شود، نمیتواند برپا شود و هیچ نظام اقتصادی نمیتواند از تحلیل این مسئله بینیاز شود.

* دوره «مفتاح» حرکت مبارکی است که می تواند گامی مفید به جلو بردارد

حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا اعرافی، مدیریت حوزه‌های علمیه سراسر کشور در سخنانی در این دوره، با اشاره به فرمایشات رهبر معظم انقلاب در دیدار جمعی از طلاب تهران خاطرنشان کردند: حوزه با صدور بیانیه ای به ندای رهبری لبیک خواهد گفت. حتما با همه موانع، دست و پنجه نرم خواهد شد تا منویات و رهنمودهای ایشان به طور کامل تحقق یابند.

آیت الله اعرافی با بیان ضرورت تعامل و هم افزایی حوزه و دانشگاه افزودند: این جلسه من را یاد خاطرات ۳۰ سال قبل انداخت که چقدر با دانشگاهی ها و حوزوی ها در ارتباط بودیم. طبعاً حرکت هایی که شما آغاز کردید باید قله های بلندتری را هدف گیری کند. حتما هم در حوزه و هم در دانشگاه نیاز به تحولاتی داریم با نگاه های جامع و وسیعی که بتواند پاسخ گوی این نیازهای تمدنی باشد.

ایشان با اشاره به نقش این دوره در تحول در علوم انسانی گفتند: بنده به عنوان طلبه و مسئولی در حوزه، این تلاش و سعی بلیغ را می ستایم و ارج می نهم و هم مقدم دانشجویان عزیز و طلاب را گرامی می دارم به خصوص عزیزانی که از شهرهای دیگر حضور دارند خوش آمد می گویم. این حرکت شما، حرکت مبارکی است که می تواند گامی مفید به جلو بردارد. ما هم در حد توانمان در استمرار این حرکت در خدمت خواهیم بود

گام اول فلسفی در مساله علوم انسانی اسلامی تنقیح مبانی آن است *.

حجت‌الاسلام والمسلمین احمد واعظی، رئیس دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم نیز ضمن حضور در دوره مفتاح، طی سخنانی با توضیح روند شکل‌گیری رویکردهای مختلف در علوم انسانی، تصریح کردند: یک رویکرد خاص در حوزه علوم انسانی شکل نمی گیرد، جز اینکه یک پایه نظری خاص آن را پشتیبانی کند و پشتوانه های نظری و فلسفی داشته باشد و تکثر رویکردها در حوزه علوم انسانی نیز به علت تکثر سنت های فلسفی و مبانی معرفت شناختی و هستی شناختی پشتیبانی کننده آن رویکردها است.

ایشان افزودند: در محتوی علوم انسانی هم از منظر استراتژی تحقیق و هم به لحاظ روش های تحقیق تفاوت وجود دارد که این تفاوت ها، ناشی از اختلافات موجود در رویکردها می باشد و ریشه در تفاوت پشتوانه های فلسفی آنها دارد.

رئیس دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم در ادامه گفتند: گام اول فلسفی در مساله علوم انسانی اسلامی تنقیح مبانی آن است که برای این کار نیاز به وجود فیلسوف مسلمان معتقد به علوم انسانی است تا وجوه اشتراک و تفاوت های علوم انسانی مدنظر اسلام را با سایر مکاتب موجود مشخص کند.

* اگر اهمیت مفهوم علم تبیین گردد و به آن ارزش داده شود

حجتالاسلام والمسلمین حمید پارسانیا، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) نیز طی سخنرانی خود در این دوره، ضمن بررسی سیر تحولات معنای علم و عقل در جهان مدرن و جهان اسلام و تاثیر آن در علوم اجتماعی، بر اهمیت مفهوم علم و لزوم تشریح کامل این مفهوم، تاکید کردند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفتند: اگر اهمیت مفهوم علم تبیین گردد و به آن ارزش داده شود، همه چیز از جمله شبکه مفاهیم و معانی که با آن زیست میکنیم، جهان اجتماعی و سایر موضوعات مربوط به آن فهم میگردد.

عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) در ادامه افزودند: فرهنگ مدرن از طریق علم است که در فرهنگها و تمدنهای دیگر معنا و مفهوم مورد نظر را وارد میسازد و هنگامی هم که مفهوم مدرن علم پذیرفته شد، اجازه نخواهد داد در مورد خود میدان گفتگو شود و امکان برون رفت از میدان رقیب هرگز به وجود نخواهد آمد.

همچنین حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین ملک‌زاده از اساتید حوزه و دانشگاه ضمن حضور در این دوره، در سخنانی به طبقه‌بندی علوم و معارف بشری با رویکرد اسلامی پرداختند و تصریح کردند: نظام مدیریت علم و دانش سامانهای است که میخواهد دانش مورد نیاز افراد در گروه های مختلف را به اندازه مورد نیاز و به بهترین شکل و با کمترین هزینه در اختیار آنها قرار دهد.

استاد درس خارج فقه و اصول فقه افزودند: در یک تقسیمبندی کلی که برای دانش دینی و علوم و معارف اسلامی مطرح شده است، تعالیم به سه دسته شامل عقاید، احکام و اخلاق که هر سه از فقه هستند تقسیم می شوند.

انتهای پیام/

تماشاخانه تصویر

نظردهی