هشدار

JUser: :_بارگذاری :نمی توان کاربر را با این شناسه بارگذاری کرد: 714

18 بهمن

خلأ پويايي در پويانمايي

يكي از اين رسانه هاي مهم كه از جهت رابطه ي تنگاتنگ با كودك و تربيت او، از اهميت ويژه اي برخوردار است پويانمايي (انيميشن) است، كه متأسفانه با مشكلات عديده و مسائل گوناگوني بر سر راه پيشرفت مواجه است.

عباس قائمي کارشناس دفتر رسانه گروه سبک زندگی مرکز تحقیقات بسیج:

در عصر انفجار اطلاعات كه شاهد پيشرفت روز افزون انواع رسانه هاي جمعي هستيم، بررسي و شناخت اين پديده ها براي حركت در مسير پيشرفت انقلاب اسلامي براي ما ضروري است. چرا كه اگر تفكر انقلاب اسلامي نتواند رابطه ي خود را با رسانه هاي جديد تعيين كند، پس از پيشرفت اين رسانه ها، در موضع انفعال قرار خواهد گرفت. يكي از اين رسانه هاي مهم كه از جهت رابطه ي تنگاتنگ با كودك و تربيت او، از اهميت ويژه اي برخوردار است پويانمايي (انيميشن) است، كه متأسفانه با مشكلات عديده و مسائل گوناگوني بر سر راه پيشرفت مواجه است.

 

از آن جايي كه كودكان - آينده سازان هر كشور- مهمترين مخاطبان پويانمايي هستند، و تاثير و آموزش كودكان را مي توان به مثابه ي ساختن آينده ي هر كشور دانست، به نظر مي رسد نقش پويانمايي در تربيت و آموزش كودكان و اهميت استراتژيك آن بسيار مغفول مانده است.

 

نوروز سال ٩١ بود كه با تاسيس و شروع به كار اولين شبكه ي فارسي زبان كودك، در ماهواره به نام «پرشين تون» (Persian toon)، شوك مهمي به پويانمايي و برنامه هاي كودك در ايران وارد شد. اين شبكه كه توسط انگلستان تاسيس شده، تا كنون مشغول پخش پويانمايي هاي خارجي و بعضاً منافي اخلاق و فرهنگ اسلامي- ايراني است. يكي از مهمترين پيامد هاي تاسيس اين شبكه، به جنب و جوش افتادن صدا و سيما براي دفع خطرات اين شبكه با تاسيس شبكه ي «پويا» در تابستان همان سال است. فارغ از شبكه هاي تلويزيوني

و ماهواره اي تخصصي كودك، رسانه هاي مختلفي براي پخش انواع پويانمايي ها وجود دارد كه از جمله ي مهمترين آن ها اينترنت و شبكه ي پخش خانگي است.

 

توليد و پخش آثار بين المللي هاليوود، تنها با پشتوانه ي سرمايه گذاري و تبليغات عظيم شركت هاي توليد كننده امكان پذير است. مثلا هزينه هاي توليد هر پويانمايي سينمايي، در محدوده اي ميان ٦٠ تا ١٢٠ ميليون دلار و هزينه هاي تبليغات نيز تقريبا برابر هزينه ي توليد است.

با اغماض از ميزان تاثير و توانايي پويانمايي در تربيت كودك، حداقل، اهتمام و سرمايه گذاري بسيارِ دستگاه‌هاي رسانه اي دشمن بايد براي ما مهم جلوه كرده و ما را به فعاليت و مهم دانستن اين هنر و خروج از انفعال در برابر بيگانگان وا دارد.

 

آمار و ارقام حاكي از آن است كه صنعت پويانمايي كشورمان كه حد اكثر ٥٠ ميليارد تومان گردش مالي دارد، با صنعت ٥٠٠ ميليارد دلاري هاليوود، نسبت يك به سه هزار دارد، و همين مقايسه ممكن است باعث ايجاد نا اميدي در قبال پيشرفت و جهاني شدن پويانمايي ايران شود. اما در حقيقت اين قضاوت اساسا صحيح نيست. ايران با توليد سالانه حدود ٤٠٠ ساعت پويانمايي، جزء يكي از ده كشور جدي در اين حوزه به حساب مي آيد.

 

اما سوال اصلي اين است كه: مشكل از كجاست؟ چرا تاثير اين حجم توليد عملا ظهور و بروزي ندارد و چرا همچنان توليدات خارجي بدون رقيبي جدي تكتازي مي كنند؟ براي پاسخ گويي بايد به مؤلفه هاي فراواني توجه كرد و ساده انگاري در اين مسائل، منجر به شكست خواهد شد.

مخاطب:مسئله ي اول  مخاطبان پويانمايي در ايران است. در حالي كه كمپاني هاي بزرگ پويانمايي همچون والت ديزني  از ابتداي كار خود (1937)   ، علاوه بر مخاطب كودك، بزرگسالان را نيز هدف قرار داده، پويانمايي در ايران بيشتر «كارتون» و عموماً«بچگانه» تلقي مي شود.

 

امکانات و سرمایه:وابستگي شديد توليد پويانمايي به تجهيزات، امكانات و نيروي انساني متخصص، و در يك كلام «سرمايه ي مالي» يكي ديگر از مشكلاتي است كه پويانمايي ايراني با آن رو به روست كه در نتيجه تفاوت بسيار زيادي در توانايي و كيفيت توليد پويانمايي ايراني در قياس با پويانمايي هاي هاليوودي ايجاد مي كند.

محتوا و فیلمنامه:متأسفانه محتواي داستاني و فيلمنامه ي جذاب نيز در پويانمايي بسيار كمياب، و نگارش آن نسبت به فيلم هاي عادي كاملا متفاوت و نيازمند دانش و توانايي هاي ديگر است.

 

نیروی انسانی:به دليل نقص هاي آموزشي، تربيت نيروي متخصص و كارآمد دچار مشكلات فراوان است كه اين عامل نيز به جمع عوامل ديگر براي سردرگمي پويانمايي در ايران اضافه مي شود.

چرخه ی اقتصادی غلط:مركز پويانمايي صبا، اَبَر توليد كننده ي پويانمايي ايران، به خاطر مشكلات مالي صدا و سيما، نمي تواند پويانمايي هاي كيفي -كه براي توليد آن ها هزينه ي بيشتر شده- را خريداري كند. پس عملاً توليد كنندگان براي باقي ماندن جبراً به سمت توليد محصولات كم كيفيت و ارزان مي روند.

 

چرخه ی تبلیغات و بازاریابی: در كشور هاي اروپايي، عمدتاً بازار پويانمايي يك بازار جزيره اي نيست، بلكه به جز توليد و اكران يك پويانمايي سينمايي و يا حتى سريالي، چرخه هايي تبليغاتي براي فروش هرچه بهتر و برنامه هايي براي بعد از فروش تنظيم مي شود.

در پايان، لازم به ذكر است كه پويانمايي اصولا از سينماي واقعي پاك تر است، چرا كه اولا دست كارگردان در انتقال مفاهيم بسيار باز تر و به لطف وجود عنصر تخيل در اين هنر، قابليت انتقال بسياري از مفاهيم را دارد. از طرف ديگر، وجود تيم ها و افراد متعهد در ايران، كار را براي توليد آثاري پاك بسيار راحت تر از ديگر هنر ها مي كند.

 

به غير از سهولت انتقال معنا و محتوا در اين هنر، اهميت زياد داستان در جذابيت مي تواند براي توليدكنندگان داخلي اميد بخش باشد. درست است كه كيفيت بالا و نمايش جزئيات، باعث جذابيت بصري بسياري خواهد بود، اما ملاك تعيين كننده در جذابيت پويانمايي محتوا و جذابيت داستاني آن است. به عنوان نمونه، پويانمايي «شكرستان» و «پهلوانان» در ميان آثار داخلي و «باب اسفنجي» از ميان محصولات خارجي، از لحاظ كيفيت ساخت، از درجه ي كيفي بالايي برخوردار نيستند، اما با اين حال، همين مجموعه ها جزء پرمخاطب ترين و محبوب ترين پويانمايي ها هستند.

نظردهی